Dagelijkse boodschappen met Pieter Pot

Vernieuwersnetwerk Herpakt financiert, met steun van de provincie Zuid-Holland, vier doorbraakprojecten die retoursystemen voor herbruikbare verpakkingen in de praktijk brengen. Voor deze editie spraken we met Max van der Mars, mede-eigenaar van Pieter Pot.

Pieter Pot bewees de afgelopen jaren dat consumenten bereid zijn om boodschappen te bestellen in herbruikbare verpakkingen. Met meer dan 50.000 klanten en 5 miljoen bespaarde verpakkingen. Maar om écht te kunnen concurreren met wegwerpverpakkingen, moesten de operationele kosten van het retoursysteem omlaag. Met dat doel startte Pieter Pot, met steun van HerPakt, een doorbraakproject.

60% kostenreductie in sorteerkosten 

Het plan was helder. De sorteerkosten per herbruikbare verpakking met zo'n 60 procent omlaag brengen. "Dat zou ons in staat stellen om onze prijzen te verlagen en herbruikbare verpakkingen toegankelijk te maken voor een veel breder publiek," vertelt Max van der Mars. Daarvoor moesten we schaal behalen en de kosten van het circulaire systeem omlaag brengen. De grootste kostenposten zaten in het wasproces, het handmatig verwijderen van labels, het uitpakken en sorteren van retourverpakkingen, en het transport. Om die kosten te drukken is Pieter Pot in zee gegaan met een productiebedrijf Maaat, een sociaal werkleerbedrijf. 

"De samenwerking met Maaat is een pilot, maar creëert nu al veel extra werkgelegenheid. Die sociale impact is iets waar we echt op hameren. Maaat verzorgt momenteel het sorteren van de flessen en potten, en denkt actief mee over hoe dat proces zo efficiënt mogelijk kan worden ingericht”, licht van der Mars toe.

De behaalde winst in sorteren

De sorteerkosten per verpakking zijn met zo'n 60 procent gedaald. Die winst is niet uit één ingreep ontstaan, maar uit een combinatie van drie verbeteringen.

1. Snel herkenbare verpakkingen, slim geplaatst. Pieter Pot bracht een kleurcodesysteem aan en voerde een ABC-analyse uit op het hele assortiment. Welke potten en flessen lopen hard en welke lopen langzaam? De verpakkingen met een snelle omloop kregen een plek vooraan in het sorteerproces, zodat medewerkers ze snel herkennen en wegzetten.

2. Onderscheid tussen verpakkingstypen. Weckpotten en flessen vragen om een andere aanpak. Potten, nog altijd zo'n 70 procent van de retouren, worden direct gesorteerd in waskratten. Flesjes worden juist opgespaard totdat er genoeg volume is voor een grote batch, in plaats van steeds losse flesjes tussendoor te verwerken.

3. Eenvoud voor de mensen die het werk doen. Het systeem is bewust simpel gehouden. Het is direct zichtbaar welke verpakking in welke krat hoort en er zijn slimme sorteertafels met een rolsysteem gebouwd, zodat het fysiek makkelijk is om verpakkingen door te schuiven.

Fuseren voor schaal

Naast efficiëntie in het sorteersysteem ging Pieter Pot ook op zoek naar manieren om schaal te behalen, om zo te kunnen concurreren met supermarktproducten. Voor de bredere operationele samenwerking vond het bedrijf een partner in Andy, een Belgisch bedrijf dat tegen dezelfde uitdaging aanloopt: hoe verwerk je efficiënt grote hoeveelheden herbruikbare verpakkingen?

Waar Pieter Pot zich richt op kruideniers en droogwaren in herbruikbare potten, doet Andy hetzelfde voor dranken en flessen in België. De twee bedrijven zijn inmiddels gefuseerd, waardoor de assortimenten over en weer zijn opgenomen. Daarmee wordt het bereik in één klap groter over de grens heen, en wordt de logistiek efficiënter: meer volume door dezelfde wasstraten en sorteerlijnen.

Van weckpot naar RVS-pot?

Temidden van de transities testte Pieter Pot een roestvrijstalen pot van het Duitse bedrijf Circolution: nestbaar, lichtgewicht, en al gecertificeerd voor statiegeldmachines in Duitsland. 

Toch bleek een volledige overstap op RVS geen haalbare route. De investeringskosten om alle weckpotten te vervangen door RVS-potten zijn simpelweg te hoog. Daar komt bij dat het sealen van de RVS-pot een bottleneck vormt: waar bij de weckpot vier of vijf mensen tegelijk kunnen werken, kan bij de RVS-pot maar één persoon tegelijk sealen. De focus van Pieter Pot verschoof daarom van "de weckpot vervangen" naar het verder verbeteren van het sorteerproces zelf, met de weckpot als blijvend uitgangspunt. 

Pieter Pot is één van vier doorbraakprojecten binnen Herpakt. In vorige edities kwamen de andere drie projecten aan bod. Lees ook over Join the Loop, Herbruikbare Wijnfles en Boxo.