Hoe Boxo e-commerce naar herbruikbare verzendverpakkingen helpt

Vernieuwersnetwerk Herpakt financiert, met steun van de provincie Zuid-Holland, vier doorbraakprojecten die retoursystemen voor herbruikbare verpakkingen in de praktijk brengen. Voor deze editie spraken we met Lucas Hullegie, een van de drie oprichters van Boxo, die hergebruik van verzendverpakkingen mogelijk maakt. Jaarlijks belanden er meer dan 600 miljoen eenmalig gebruikte dozen en zakken bij het afval. Boxo biedt een alternatief wat verpakkingsafval vermindert. 

Boxo bestaat inmiddels zo'n vijf jaar. Lucas werkte in de coronatijd bij een bezorgdienst, die pakketjes bracht op de fiets. Met de dichte winkels kreeg online winkelen een enorme boost en daar ontstond het idee voor Boxo. “Al die verpakkingen die na één keer gebruik meteen werden weggegooid, terwijl e-commerce alleen maar verder groeide”, licht Lucas toe.  Samen met Marcel, die zijn IT-achtergrond meebracht vanuit de e-commerce en een derde, destijds nog studerende mede-oprichter, werden de eerste stappen gezet richting een systeem voor herbruikbare verpakkingen.

Één systeem voor heel Nederland

De visie achter Boxo is geïnspireerd op het statiegeldsysteem voor bierkratten in Nederland, dat al sinds de jaren zeventig bestaat. Concurrerende brouwerijen werken daarin al decennialang samen op één systeem, met uniforme kratten en dezelfde inleverpunten bij de supermarkt. Die eenvoud, zo is de gedachte bij Boxo, is precies wat herbruikbare verpakkingen in e-commerce nodig hebben. Er moet volgens Boxo één overkoepelend systeem komen zodat consumenten verpakkingen van verschillende webwinkels bij hetzelfde buurtpunt kunnen inleveren. Hoe meer verschillende systemen naast elkaar bestaan, hoe groter de drempel voor de consument om mee te doen.

Verpakkingen die op het Boxo-statiegeldsysteem meedraaien, moeten aan een aantal eisen voldoen. Ze zijn bijvoorbeeld inklapbaar of opvouwbaar, gaan zo'n dertig retourronden mee en zijn gemaakt van, mono-materiaal, zodat ze na hun levensduur goed te recyclen zijn. Elke verpakking krijgt een QR-code met een label, gekoppeld aan een digitaal ‘paspoort’ met alle informatie over die specifieke verpakking.

Consumenten kunnen bij het bestellen kiezen voor een herbruikbare verpakking met statiegeld en leveren die na gebruik in bij een van de inmiddels ruim 350 inleverpunten. Alleen als er inleverpunten beschikbaar zijn, verschijnt de optie in de check-out. Deze afgiftepunten zijn vaak bestaande winkels, zoals filialen van Bruna, pakketpunten en winkels van  lokale ondernemers. Via een QR-code op de balie wordt de verpakking gescand en teruggemeld in het systeem, hierna wordt het statiegeld terugbetaald. Inmiddels is ongeveer de helft van Nederland, gemeten naar inwoners, aangesloten via gemeenten die inleverpunten hebben opengesteld.

Hergebruik dankzij software

Volgens Lucas zit het meeste geld en de meeste ontwikkeltijd niet in de verpakkingen zelf, maar in de software eromheen. Het systeem dat elke verpakking een unieke ID en digitaal paspoort geeft, statiegeld incasseert en uitbetaald, de keuzeoptie in de checkout aanbiedt, en het volgen en retourneren van verpakkingen mogelijk maakt. Dat ecosysteem is makkelijk te integreren met de systemen van webshops en logistieke partners, zodat medewerkers in het magazijn ook de verpakking scannen tijdens het inpakken van een bestelling. 

Decathlon

Een van de belangrijkste partners van Boxo is op dit moment Decathlon. Click & collect-bestellingen worden al in herbruikbare verpakking geleverd, en vanaf september gaat ook de thuisbezorging via Boxo live. De samenwerking met grote, zichtbare koplopers werkt volgens Lucas als hefboom.  “We verwachten dat concurrerende retailers niet achterblijven als een grote speler als Decathlon  laat zien dat het werkt.”

Vandaag besteld, morgen weggegooid

De grootste horde is volgens Lucas niet technisch, maar mentaal. Eenmalige verpakkingen zijn diep verankerd in het gedrag van bedrijven en consumenten, dat overstappen soms als ‘gedoe’ voelt. Bedrijven hebben hun logistieke processen vaak  tot in de puntjes geoptimaliseerd, en het toevoegen van een nieuw systeem kost tijd. Boxo zoekt daarom de koplopers die willen veranderen en biedt daarom een alternatief. Dit kan dat ernaast groeien mensen bij bestellingen ervoor kunnen kiezen. 

Ook wetgeving speelt een rol. De Europese verpakkingsverordening (PPWR) stelt doelen voor het terugdringen van verpakkingsafval, maarkartonnen dozen  voorlopig een uitzondering gekregen waardoor deze vrijgesteld zijn van de hergebruiksdoelen.. Dat is volgens Lucas een gemiste kans, want zonder concrete verplichtingen voor e-commerce blijft het risico bestaan dat de sector niet bijdraagt aan het hoofddoel van de PPWR, het verminderen van de totale hoeveelheid verpakkingsafval in Nederland. 

Klein team, grote ambitie

Ondanks de groei blijft Boxo bewust een klein team. Naast de drie oprichters een handvol collega's, waaronder medewerkers  die inleverpunten opzetten en onderhouden. Die lean opzet is volgens Lucas nodig om op termijn qua kosten te kunnen concurreren met eenmalige verpakkingen. Boxo wil uiteindelijk niet alleen duurzamer, maar ook goedkoper zijn dan eenmalige verpakkingen, wat alleen kan door schaalvergroting. De focus ligt voorlopig volledig op Nederland. Uitbreiding naar bijvoorbeeld België is een mogelijkheid “Ik geloof erin dat een systeem in eigen land eerst bewezen en robuust moet zijn”. 

Opvallend is hoe de drie oprichters hun samenwerking en de missie van BOXO hebben geborgd. In het Steward Owned maken van het bedrijf  voerden gezamenlijk een ‘exitgesprek’ en legden ze wat de oprichters maximaal ontvangen wanneer BOXO een succes wordt. Daarna wordt het bedrijf van zichzelf en de winst gebruikt voor de missie. Het geeft volgens Lucas rust en houdt de focus scherp op het succes van het bedrijf zelf en de voortzetting van hergebruik en maakt samenwerking met de E-commerce markt op één systeem mogelijk, in plaats van op conflicterende  belangen.

Boxo is één van vier doorbraakprojecten binnen Herpakt. In volgende edities lichten we de andere projecten toe. Sluit je aan bij het Herpak-netwerk voor meer inspiratie en updates.